Manisa'nın Tarihi ve Doğal Değerleri


Niobe (Ağlayan Kaya :

Manisa Merkez Karaköy Semti Çaybaşı Mevkii’nde kadın başı şeklindeki kaya efsaneye göre Niobe’ye aittir. Kayanın göz çukuru şeklindeki girintilerinden yakın zamana kadar sızan su damlaları Niobe’nin gözyaşları olarak yorumlanır ve halk arasında “Ağlayan Kaya” adıyla anılırdı.(Niobe diye anılan kadın başı şeklinde kurşuni bir kaya vardır. Aslında Tantalos'un kızı olan ve Thebai kralı Amphion ile evlenen Niobe'nin yedi kız yedi erkek 14 çocuğu olur.Tanrıça Leto'nun ise Apollon ve Artemis olmak üzere sadece iki çocuğu vardır.)Kadın başı şeklinde görünen bu kaya ziyaret edilen yerlerden biridir.



Niobe'nin her fırsatta çocuklarının çokluğu ile övünerek kendisini küçümsemesi Leto'yu kızdırır. Bunun üzerine Apollon Niobe'nin oğullarınıArtemis ise kızlarını oklarıyla öldürürler. Niobe çocuklarının cesetleri başında günlerce ağlar Sonunda Zeus Niobe'nin acısına son vermek için onu Spil Dağı eteklerinde bir kaya haline getirir. Antik çağdan buyana öyküsü dilden dile aktarılarak günümüze kadar gelen bu kayayakından bakıldığında doğal bir taş biraz ilerideki dere kenarından bakıldığında ise kadın başı şeklinde görünmektedir.





Kybele Kaya Anıtı :

Spil Dağı'nın kuzey eteklerindeki kayalara oyulmuş bir kabartma bulunmaktadır. Farklı ülke ve kültürlerde değişik adlarla anılan Anadolu kökenli ana tanrıça Kybele'ye ait rölyef yoldan 10-12 m kadar yüksekliktedir. Rölyefin üst kısmında hiyeroglif izlerinin Hitit karakteri taşıması nedeniyle Hititlerin Batı Anadolu'ya yaptıkları seferler sırasında yapıldığı sanılan rölyef M.Ö. 13.yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir ve Hitit ordularınınyaptığı bir sefer sırasında yapıldığı sanılmaktadır. “Papaz Kayası” adıyla anılmaktadır.




Manisa Kalesi :

Manisa’nın hemen güneyindeki Spil Dağı’nın kuzey yamaçlarında kalıntıları görülen kale dış kale ve iç kale olmak üzere iki bölümden meydana gelmiştir. Yapım tarihi bilinmemekle beraber 13. yüzyıl başlarına tarihlenebilir. Kale Bizans mimarisinin genel özelliği olan tuğla hatıllı moloz taş örgü tekniği ile yapılmıştır.





Aigai Antik Kenti :



Manisa İli'nin batısında Yunt Dağları yöresinde Köseler Köyü sınırları içinde dağlık arazide kurulmuş olan Aigai Kenti Herodotos'un bahsettiği 12 Aiol kentinden biridir.

Arkeolojik verilere göre tarihi Arkaik Döneme (6.ve 7.yüzyıl) kadar uzanan kent Hellenistik Dönemde önemli bir merkez haline gelmiştir. Bu dönemde birçok yeni yapı inşa edilmiş ve kentin yayılım alanı genişlemiştir. 17 yılındaki deprem sırasında oldukça zarar gören kent İmparator Tiberius Döneminde yeniden inşa edilmiştir.Hellenistik Dönemde ise önemli bir ticari merkez olduğu anlaşılan kentte kazı çalışması yapılmamıştır. Surlar içinde üç katlı agora ve bu yapıyı taşıyan duvarlar meclis binası teras duvarlı stadyum tiyatro ve Demeter Tapınağı gibi kalıntılar bulunmaktadır.

Aigai kenti'nin kalıntılarının bulunduğu alan yörede Nemrutkale olarak anılmaktadır. Kentin surları arazinin durumuna göre inşa edilmiştir. Surlar içinde doğuda önü stoalı üç katlı agora yapısı ve bu yapıyı taşıyan görkemli istinat duvarları; agoranın kuzeyinde bouleuterion; güneyde teras duvarlı stadion; batıda tiyatro; tiyatronun batısında Demeter tapınağı; kuzeyinde peripteros planlı başka bir tapınağın kalıntıları mevcuttur.

Kentin yaklaşık 6-7 km. doğusunda Kocadere yatağında da Apollon tapınağı kalıntıları bulunmaktadır.

Kentte henüz kazı yapılmamıştır.




Yoğurtçu Kalesi :

Merkez Uzunburun Köyü yakınlarında Gediz Vadisi’ne hakim bir konumdaki kalenin 12. yüzyıl sonları veya 13. yüzyıl başlarında yapılmış olması muhtemeldir. Halk arasında “Yoğurtçu Kalesi” adıyla anılmaktadır.




Tepe Mezarlığı Ören Yeri ( THYTİRA ) :

Manisa İli Akhisar ilçe merkezi sınırları içinde olan Thyateira antik kenti bugün modern yerleşmenin altında kalmıştır.

Modern kentin merkezinde bulunan ve Tepe Mezarlığı olarak isimlendirilen alanda 1968-1971 yılları arasında gerçekleştirilen kazılarda; 2-4.yüzyıl arasına tarihlenen bir portiko ile 5-6.yüzyıla tarihlenen absidal planlı bir yapının kalıntıları ortaya çıkarılmıştır. Portico Roma İmparatorluk Döneminde Batı Anadolu'nun birçok kentinde inşa edilmiş olan sütunlu caddelerdendir. Apsisli yapının ise dinsel işlevi olmayan bir bazilika olduğu düşünülmektedir.

Kentin en eski dinsel yapısı olan Ulu Camii'nin yapılış tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte pagan tapınağı olarak yapılıp Hıristiyanlık döneminde kiliseye çevrilmiş olduğunu gösteren mimarî bulgular taşımaktadır. 15.yüzyılda ise camiye çevrilmiştir.

Kentin akropolisi Akhisar Devlet Hastanesi'nin bulunduğu tepedir.

Geçmişi erken bronz çağ dönemine kadar inen bir kenttir. Antik çağda önemli dokumacılık merkezlerinden biri olan Thyateira askeri ve ticari açıdan da önemli bir kavşakta bulunmaktadır.

Halk arasında “Tepe Mezarlığı” adıyla anılan alandaki kazılarda Roma Dönemine ait sütunlu bir cadde mimari parçalar ve sikkeler bulunmuştur. Mevcut kalıntıların yanı sıra Hıristiyanlığın ilk çağlarına ait Ege Bölgesi’nde bulunan yedi kiliseden Thyateira Kilisesi’nin bulunduğu yer olarak da inanç turizmi kapsamında ziyaret edilen önemli yerlerden biridir.




Darkale – Tarhala :

Tarihi Bergama Krallığı Dönemine kadar inen köyün eski adı Tarhala’dır. Tarhala adının Darkale olarak değiştirilmesinin ise Selçuklular döneminde olmuştur.

Darkale 19. yüzyıl Osmanlı Dönemini hatırlatan set üzerine yapılmış manzaralı evleri dar sokakları Kırkoluklu ve Minareli Camiileri bedesteni ve hamamı ile görülmeye değer yerlerden biridir.


Julia Gordos :

Gördes İlçesi’nin eski yerleşim alanın altındadır. Tarihi Hellenistik Döneme kadar inen kentte toprak yüzeyinde görünen kalıntı yoktur. Seleukhos Bergama ve Roma yönetimi altında kaldığı ve geç antik dönemde piskoposluk merkezi olduğu anlaşılmaktadır.


Saittai (Sidas) Antik Kenti :

Demirci İlçesi İcikler Köyü sınırları içinde bulunmaktadır. Henüz kazı yapılmamış olmakla birlikte toprak üstünde bulunan birçok mimari parça ile belirgin bir halde olupönemli bir kent olduğu ve Roma Döneminde imar gördüğü anlaşılmaktadır.


Fosil Ayak İzleri :

Salihli İlçesi baraj gölü yakınlarındaki Sindel Köyü’nde günümüzden 15.000 – 25.000 yıl öncesine ait fosil ayak izleri bulunmuştur. Killi ıslak çamur tabakasında oluşan izler sıcak volkan küllerine maruz kalması neticesi tuğla gibi pişerek binlerce yıldır şekillerini muhafaza etmiştir.

_______________________

Sardes Antik Kenti :

Sart Kasabası ve yöresi 5000 yılı aşkın bir süredir çeşitli yerleşimlere sahne olmuş Roma ve Bizans Dönemlerinde de önemli bir yerleşim merkezi olmuştur.Lydia Krallığı'nın başkenti olan Sardes kenti M.Ö. 6.yüzyılda Perslerin Lydia Krallığı'na son vermelerinden sonra bir Pers satraplık merkezi haline gelmiştir. Hellenistik ve Roma Döneminde de önemini koruyan Bizans Döneminde önemli bir piskoposluk merkezi haline gelen kent Salihli yakınındaki Sart kasabası ile adını günümüzde de yaşatmaktadır.

Tarihte devlet güvencesinde paranın ilk basıldığı yer olarak bilinen Lidya Devleti’nin başkenti Sardes tarım hayvancılık ticaret ve Paktolos (Sart ) Çayı’nda yapılan altın madenciliği sayesinde zengin bir kent olmuştu. Sardes M.Ö. 7. - M.S. 7. yüzyıl arasında gerek ulaşım gerekse idari ve ticari bakımdan önemli bir şehirdir. İncil’in Vahiy bölümünde Hıristiyanlığın batıya yayılmasında önemli rolü olan Batı Anadolu’daki yedi kiliseden biri olarak anılan Sardes dini açıdan da öneme sahiptir.

Birinci Dünya Savaşı öncesinde başlatılan Sardes kazıları 1958 yılından bu yana Harvard ve Cornell üniversiteleri ile Amerikan Doğu Bilimleri Araştırma Enstitüsü'nün ortak kalıtımları ile aralıksız devam etmektedir. Söz konusu kazılarda kentin değişik dönemlerine ait önemli bilgiler veren buluntular ele geçirilmiştir.

Lydia Krallığı'nın zenginliğinin kaynaklarından biri olarak gösterilen altın madeninin Sart Çayı (Paktolos) kumlarından çıkarılıp arıtılarak işlendiği "Lydia Dönemi altın arıtma ve işleme atölyeleri" 1968 yılında Kuzey Paktolos bölgesinde ortaya çıkarılmıştır.

Lydia kral mezarlarının bulunduğu "Bintepe" bölgesi büyüklü küçüklü onlarca tümülüsün bulunduğu alanlardır. Herodotos'un Mısır piramitleri ile mukayese ettiği bu tümülüsler antik dönemde de ünlüydü.

Kentin akropolü yüksek ve dik yamaçlı bir tepe görünümündedir. Burada M.Ö. 6.yüzyıla tarihlenen ve Lydia taş işçiliğinin özelliklerini yansıtan sur duvarlarının yanı sıra Bizans Dönemine ait bir kale kalıntısına da rastlanmıştır. Bu buluntular akropolün savunma amacıyla uzun süre kullanılmış olduğunu göstermektedir.
























Hamam – Gimnazyum (Gymnasion) Kompleksi :



Antik kentin merkezi bir kesiminde bulunan yapının planı "İmparatorluk tipi" denilen bir gruba girmektedir. Bu tipin özelliği oda ve salonların düz bir eksen üzerinde simetrik olarak yerleşmiş olması ve merkezde tek bir halvette birleşmesidir.

Hamam-gymnasion kompleksinin doğu yarısını kaplayan sütunlarla çevrili palaestra (kare avlu) spor etkinlikleri için bu mekânın batısındaki tonozlu salonlar ise hamam olarak kullanılmaktaydı. Palaestradan hamam bölümüne geçişi sağlayan iki katlı ve sütunlu mekân mermer avlu olarak adlandırılmaktadır.

2. yüzyılın ortalarında tamamlandığı düşünülen yapı farklı dönemlerde birçok onarım geçirmiştir.

Mermerli cadde ve dükkanların arkasında yer almaktadır. Kompleks Roma İmparatoru Septimius Severus eşi Julia Donna ve çocukları Caracalla ve Geta’ya adanmıştır. Mermerli avlu on yıl kadar süren bir çalışma sonrası restore edilmiş ve yapı ortaya çıkmıştır.


Sinagog :

Kentteki hamam-gymnasion kompleksinin palaestrasının güneyinde bulunan bazilika formundaki yapı Roma İmparatorluk Döneminde (3.yüzyıl) bir sinagog haline getirilmiştir. Sütunlu bir giriş avlusu ile bir ana mekândan oluşmuştur. Yaklaşık bin kişilik bir kapasiteye sahip olduğu düşünülen ana mekanda ve giriş bölümünde zemin mozaiklerle duvarlar ise renkli mermerlerle kaplıydı.

Hamam-gimnazyum kompleksine ait büyük bir salon geç Roma Döneminde kentin Musevi cemaatine verilerek sinagog haline getirilmiştir.


Artemis Mabedi (Tapınağı) :

Hellenistik Dönemde yapımına başlanan tapınak muhtemelen eski bir Kybele kültünün kutsal alanında yer almaktaydı. Tapınak İon tarzında olup pseudodipteros planlıdır. Başlangıçta Artemis adına yapılmıştır. Daha sonraki dönemlerde tapınağın cellası dört bölüme ayrılmış bu bölümlerde Artemis Zeus Polieus Roma İmparatoru Antoninus Pius ve karısı Faustina'ya ait heykel başları bulunmuştur. M.S. 17 yılındaki depremde(sel baskını ???) yıkılan tapınak İmparator Tiberius zamanında eski plana göre tekrar inşa edilmiştir. 4.yüzyılda tapınağın güneydoğu köşesine bir şapel eklenmiştir.



Bintepeler :

Salihli-Gölmarmara yolu üzerinde irili ufaklı 90 kadar tümülüsün yer aldığı bir kral mezarlığıdır. Tümülüslerde ölü gömülen taş odalar yer almaktadır. En büyükleri Krezüs’ün babası Kral Alyates ile Kral Gyges’e ait olan tümülüslerin hemen hepsi ilk ve orta çağlarda tahrip edilmiştir.


St. Jean Kilisesi ( Philadelphia ) :

Manisa İli Alaşehir ilçe merkez sınırları içinde bulunan kentin büyük bölümü modern yerleşmenin altında kalmıştır.

Pergamon krallarından II. Attalos Philadelphos tarafından kurulan Philadelphia Roma Döneminde tapınaklarının ve kentte yapılan festivallerin çokluğundan dolayı "Küçük Atina" diye anılmıştır. Bizans Döneminde önemini koruyan kent bu dönemde sağlam bir surla çevrilmiştir.

Philadelphia'da yapılmış olan kazılarda Roma Dönemine tarihlendirilen bir tiyatro ile bir tapınak ortaya çıkarılmıştır. Tiyatrodaki kazı çalışmalarında skenenin (sahne binası) büyük bir bölümü ile caveanın (oturma bölümü) çok az bir bölümü gün ışığına çıkarılmıştır. 2.yüzyıl da yapılmış olduğu düşünülen tapınaktan ise sadece temel ve bazı mermer architrav blokları günümüze kadar gelebilmiştir.

Kentin en görkemli anıtlarından birisi de sadece üç payesi korunmuş olan St. Jean kilisesidir. 6.yüzyılda yapılmış olan bazilika sonraki dönemlerde de onarımlar geçirmiştir.Havarilerden Ioannes adına yapılan Ege Bölgesi’ndeki Hıristiyanlığın ilk çağlarına ait yedi kiliseden biri olan St. Jean Kilisesi’ne ait ayaklardan üç tanesi sağlam durumdadır.

Kazılarda ortaya çıkarılan bir başka yapı da Bizans surlarına ait olan ve "Doğu Kapısı" olarak adlandırılan bir giriş kapısıdır. Birisi yarım daire diğeri dikdörtgen planlı iki kule ile korunmuş olan kapı Türk akınları sırasında örülerek kapatılmış ve bu tarihten sonra da kullanılmamıştır.


Kula Evleri :

Kula sivil Osmanlı mimarisinin özellerini taşıyan genellikle 18. ve 19. yüzyıl yapısı evleriyle ünlü görülmeye değer açık hava müzesi gibidir. Türünün özgün örneklerini oluşturan dar sokaklar boyunca sıralanmış evlerde ağırlıklı olarak ahşap malzeme kullanılmıştır. Daha çok iki katlı cumbalı ve saçakları süslemeli olan evlerin hepsinde yüksek duvarlarla sokaktan ayrılmış birer avlu bulunur. Zemin katta mutfak kiler ve ahır gibi mekanlar yer alır. Fırın ve tuvalet genelde avludadır. Evlerin üst katlarındaki odalardan bir ya da iki tanesi baş oda olarak ayrılmıştır.


Peri Bacaları :

Kula ve çevresi volkanik orijinli jeolojik yapı arz etmektedir. Burgaz Mevkii’nde ısı değişiklikleri yağmur rüzgar ve erozyon neticesinde oluşmuş peri bacaları görünümlü doğal oluşumlar görülür. Gediz Vadisi içinde pastel tonlarda görkemli bir peyzaj meydana getirir.










Kula Volkanları :

Volkanik etkinlikler dördüncü zamanın başlarına kadar sürmüş ve genç volkanlar oluşmuştur. Çeşitli dönemlerde püskürmeler olmuş ve lav akıntıları çevreye yayılmıştır. Bu özelliğinden dolayı Kula ve çevresine Yanık Ülke (Katakaumene) denilmiştir

_______________________

resimlerin hepsi ölmüş :S

_______________________

ne yazıkki

_______________________

Resimlerin Bazıları Yenilenmiştir.

_______________________

Heyt Ben Benim Şehirim Salihliiiii

_______________________

Aynen

_______________________

_______________________

saol...

_______________________